Legionella w wodzie pitnej

Rodzina Legionellaceae zawiera ponad 50 gatunków i 70 serotypów bakterii, jednakże najbardziej rozpowszechniona to Legionella Pneumophila (Legionella). Bakteria ta żyje w naturalnych i sztucznych zbiornikach wodnych i z niezwykłą łatwością kolonizuje sieć wodociągową, wieże chłodnicze, urządzenia rozpylające wodę, instalacje kąpielowe oraz klimatyzacji. Legionelli sprzyja obecność bakterii wapiennych, magnezowych oraz żelazistych dość rozpowszechnionych w układach filtracji i przygotowania ciepłej wody użytkowej. Bakteria ta wchodzi w skład tzw. biofilmu bakteryjnego, dlatego rozwojowi bakterii sprzyjają zastoje ciepłej wody np. w instalacjach wodociągowych, ślepych odcinkach rur, w podgrzewaczach, zasobnikach (w szczególności na wewnętrznych ścianach pod osadami związków żelaza lub wapnia “kamienia kotłowego”).

Do dodatkowych czynników sprzyjających rozwojowi tej bakterii zaliczyć możemy dodatkowo:

  • temperaturę wody (optymalna temperatura rozwoju bakterii to 30÷45°C),
  • wiek instalacji (im starsza tym bardziej podatne warunki do rozwoju bakterii),
  • rodzaj zasobni ka ciepłej wody (im mniejsza powierzchnia osadów tym lepiej),
  • obecność innych mikroorganizmów w tym glony, pierwotniaki, ameby i orzęski,
  • sposób eksploatacji instalacji stały czy zmienny (zmienny tj. okresowy jest mniej korzystny)

Komórki bakteryjne przenoszone są za pomocą kropelek, dlatego do zarażenia bakteria dochodzi poprzez drogi oddechowe podczas wdychania aerozolu wodno – powietrznego emitowanego poprzez prysznice, wanny z hydromasażem, jacuzzi itp. Jedyny skuteczny sposób profilaktyki to stworzenie takich warunków, by bakterie z rodzaju Legionella Pneumophila (Legionella) nie znajdywały sprzyjających warunków życiowych.

Wymagania prawne

Legionella zgodnie z obowiązującym Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r poz. 1989 „W sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi”, według załącznika nr.1, może występować w ilości poniżej 100 jtk./100 ml wody poddanej badaniu.

Zapobieganie obecności Legionelli w instalacji – prewencja:

  • umieszczanie rur ciepłej wody nad rurami wody zimnej (eliminacja wstępnego podgrzewu wody zimnej);
  • zapewnienie cyrkulacji ciepłej wody,
  • systematyczne czyszczenie i płukanie zasobników ciepłej wody, podgrzewaczy, wymienników,
  • usuwanie osadów i biofilmu z rurociągów poprzez płukanie instalacji z dodatkiem substancji chemicznych rozpuszczających osady,
  • systematyczne (co najmniej raz w tygodniu) przegrzewanie instalacji do temperatury 70 – 80oC na okres co najmniej 10 minut,
  • montaż lampy UV na wyjściu instalacji podgrzewu ciepłej wody, zapewniając dawkę powyżej 600 J/m2 (przy przepływie maksymalnym), przed zakupem lampy przeczytaj nasz poradnik „Lampy UV – poradnik techniczny”.
  • instalacja dezynfekcji chemicznej, zapewniająca ciągłą dezynfekcje instalacji dwutlenkiem chloru lub podchlorynem sodu.

Biorąc pod uwagę odporność bakterii na czynniki hamujące ich rozwój oraz to, że optymalne warunki ich bytowania pokrywają się niemal w całości z parametrami technicznymi większości instalacji ciepłej wody największą skuteczność ich eliminacji gwarantuje stosowanie wszystkich powyższych metod. Należy przy tym pamiętać, że część z nich działa okresowo (przegrzew instalacji) lub miejscowo (lampa UV), dlatego w przypadku wystąpienia skażenia proponuje się zastosowanie na stałe instalacji dezynfekcji opartej na dwutlenku chloru. Środek ten oprócz wysokich zdolności dezynfekcyjnych eliminuje także podstawowe siedlisko rozwoju bakterii jakim jest biofilm czy osady w rurociągach.

Środki zaradcze i postępowanie w przypadku skażenia bakteria Legionella.

W celu wykluczenia potencjalnego ryzyka narażenia zdrowia odbiorców i możliwie szybkiej eliminacji skażenia wody należy:

  • poinformować odbiorców o zaistniałej sytuacji wraz z prowadzeniem stosownych zakazów i ostrzeżeń,
  • jeśli to możliwe ustalić źródło skażenia poprzez wykonanie badań wody pochodzącej z różnych punktów instalacji,
  • przeprowadzić czyszczenie zasobnika ciepłej wody usuwając nagromadzone osady,
  • przeprowadzić przegrzew wody z temperatura wody we wszystkich punktach instalacji na poziomie 70 – 80oC przez okres co najmniej 30 minut,
  • zastosować dezynfekcję chemiczną (najlepiej dwutlenkiem chloru) z wysoką dawką,
  • przepłukać instalację,
  • rozważyć możliwość zastosowania na stałe lampy UV i/lub instalacji dozowania dwutlenku chloru.

Wszystkie te czynności mogą być wykonywane przez nasza firmę. W przypadku Państwa zainteresowania prosimy o kontakt.

Urządzenia i systemy do zwalczania bakterii