Autosamplery

Ręczny pobór prób ścieków przysparza coraz więcej problemów eksploatującym. Poza znanymi od dawna problemami natury czysto technicznej w pozyskaniu odpowiedniej ilości próbek o odpowiednim czasie pojawiają się nowe problemy. Związane są one z zaostrzającymi się przepisami oraz rosnącymi wymaganiami ze strony inspektorów WIOŚ. Ręczny pobór próbek ścieków, w zdecydowanej większości przypadków, nie daje nam możliwości zakwalifikowania go jako elementu akredytowanego łańcucha pomiarowego. Akredytowany pomiar, przy użyciu autosamplera podlegającego nadzorowi metrologicznemu jest faktycznie jedynym dopuszczalnym w sytuacjach formalno-prawnych: WIOŚ, SANEPID, postępowania sądowe z podmiotami dokonującymi nielegalnych zrzutów zanieczyszczeń, naliczanie kar za przekroczenia.

Na co zwrócić uwagę przed zakupem?

Dozowanie próbek – bezpośrednie i pośrednie

Próbki które są umieszczane w pojemnikach powinny być reprezentatywne. Oznacza, to że nie powinny się one mieszać z próbkami ścieków pobranymi wcześniej, a każda próbka ścieków powinna posiadać parametry odpowiadające faktycznie pobieranym ściekom. Producenci autosamplerów oferują rozwiązania oparte o dozownik kołowy, dozownik kołowy z tacką pośrednią oraz dozownik w układzie XY. Dozownik kołowy to rozwiązanie prostsze i tańsze, ramię podajnika krąży w tym przypadku po ustalonym okręgu. Ograniczeniem jest konieczność zastosowania tacki pośredniczącej, która umożliwia doprowadzenie próbek ścieków w inne miejsca niż te wynikające z kołowego ruchu dozownika. W przypadku zmiany wielkości butelek konieczna jest również wymiana tacki pośredniczącej. Takich ograniczeń nie posiada dozownik w układzie XY. Próbki mogą być w tym przypadku doprowadzone do dowolnego miejsca w komorze, zastosowanie tacki pośredniczącej jest zatem całkowicie zbędne. Bezpośrednie dozowanie w układzie XY to rozwiązanie droższe, pozwalające jednak na większą elastyczność w zakresie konfiguracji układu butelek oraz ich wielkości. Dozownik kołowy z tacką pośrednią wymaga okresowego czyszczenia tacki (wyjęcia i umycia) i cechuje się podwyższonym ryzykiem zmieszania próbek ścieków z różnych godzin poboru.

Pobieranie próbek ścieków - dozownik XY
Dozownik w układzie XY (bezpośrednie dozowanie próbek) – wykorzystana cała przestrzeń komory
Dozownik kołowy (bezpośrednie dozowanie próbek) – „martwa” przestrzeń pośrodku komory

Dozownik kołowy z tacką pośredniczącą – konieczność mycia i wymiany tacki!
Rodzaj pompy

W autosamplerach stosuje się dwa rodzaje pomp: próżniowe i perystaltyczne. Pompy perystaltyczne, ze względu na swoją konstrukcję, umożliwiają bezpośrednie pobieranie wielkości próbek ścieków proporcjonalnych do przepływu. Wadą pomp perystaltycznych jest duża wrażliwość na zanieczyszczenia obecne w ściekach. Części stałe które przedostały się przez kraty i piaskowniki mogą zablokować przepływ przez wężyk. Średnica wężyka może również ulegać zmniejszeniu na skutek zarastania jego ścianek. Pompa perystaltyczna w takim przypadku nie pracuje poprawnie i może nawet zupełnie nie pobrać próbki. Wynika to z faktu, że pompa perystaltyczna liczy wyłącznie wykonane obroty, nie kontrolując faktycznie występującego przepływu. Może zatem wystąpić „fikcyjny” przepływ i „fikcyjny” pobór próbki. Ten typ pomp jest dedykowany do ścieków oczyszczonych np. na wylocie z oczyszczalni. Pompy próżniowe odmierzają ilość cieczy na postawie czujnika ilości, co odpowiada zawsze „realnemu” przepływowi. Pompy próżniowe są znacznie bardziej odporne na zanieczyszczenia, z tego względu są dedykowane do aplikacji na wejściu do oczyszczalni i w stacjach zlewczych ścieków dowożonych. Pompy próżniowe są droższe od pomp perystaltycznych.

Pompa perystaltyczna

Pompa próżniowa

Temperatura przechowywania próbek – chłodzenie aktywne i pasywne

Próbki powinny być przechowywane w trakcie pobierania w temperaturze od 0oC do 4oC. Oznacza to konieczność zastosowania aktywnego systemu chłodzenia w komorze przechowywania próbek, działającego wydajnie przez 24 h. W przypadku autosamplerów stacjonarnych nie stanowi to żadnego problemu, ze względu na korzystanie z zasilania sieciowego. W przypadku autosamplerów przenośnych konieczne jest użycie wydajnego systemu wytwarzania chłodu, bardzo dobrej izolacji termicznej i zasilania opartego o pojemne akumulatory. Z takimi wyzwaniami technicznymi nie jest w stanie sobie poradzić większość producentów. Praktycznie wszystkie autosamplery przenośne dostępne na rynku posiadają wyłącznie chłodzenie „pasywne” w postaci wkładów z cieczą. Schłodzona we wkładach ciecz ma teoretycznie przejmować nadmiarowe ciepło doprowadzane do komory prób z otoczenia zewnętrznego. W przypadku, gdy temperatura otoczenia przewyższa o kilka stopni zakładaną górną granicę 4oC już po okresie niespełna godziny komora przechowywania próbek, ulega przegrzaniu. Gdy temperatura w komorze przechowywania prób jest powyżej 4oC niespełniony jest jeden z wymogów akredytowanego pomiaru emisji w ściekach. Takie pomiary, jako nieakredytowane, nie mogą być wykorzystywane w sytuacjach formalno-prawnych kontaktów z podmiotami zewnętrznymi, a jedynie do własnych, wewnętrznych analiz. Próba użycia takich nieakredytowanych danych pomiarowych w sporze sądowym kończy się zawsze przegraną przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego! Znany jest przypadek jednego z polskich przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych które straciło kilkadziesiąt tysięcy złotych w wyniku przegranego procesu sądowego, w trakcie którego podważono zastosowane w autosamplerze pasywnego chłodzenie komory próbek. Inspektorzy WIOŚ, mając pełną świadomość istniejących ograniczeń technicznych, często zwracają uwagę na nieskuteczność rozwiązania w postaci pasywnego chłodzenia komory i wynikającą z tego tytułu utratę charakteru pomiarów akredytowanych.

Chłodzenie pasywne – wkłady z cieczą
Trwała obudowa ze stali nierdzewnej

Próbopobieraki często pracują w otwartym terenie gdzie narażone są na działanie deszczu, słońca, niskich i wysokich temperatur. Praktyka użytkowania autosamplerów w terenie wskazuje, że czynniki te mają negatywny wpływ na materiały z których są one zbudowane, w szczególności na tworzywa sztuczne, które podlegają naturalnemu procesowi „starzenia” pod wpływem promieniowania słonecznego i temperatury. W niskich temperaturach tworzywa sztuczne stają się bardziej kruche i podatne na uszkodzenia w wyniku przypadkowego uderzenia. Obudowy z tworzyw są jednak tańsze w produkcji i umożliwiają bardziej swobodne formowanie ich kształtu. Niezależnie od składanych deklaracji producentów autosamplerów o równoważności cech tworzywa i stali nierdzewnej, te posiadające obudowę ze stali nierdzewnej zawsze przewyższają trwałością te wykonane z tworzywa sztucznego.

Oddzielne komory poboru próbek oraz elektroniki

Racjonalne z technicznego punktu widzenia oraz bezpieczeństwa i trwałości użytkowania autosamplera jest całkowite fizyczne oddzielenie komory w której znajdują się pobierane ścieki i ich przechowywane próbki od komory z elektroniką i sterowaniem. Takie konstrukcyjne rozdzielenie gwarantuje, że nawet w przypadku powstania przypadkowej nieszczelności w układzie hydraulicznym elektronika próbopobieraka nie zostanie zalana i zniszczona. Oczywiście, ze względów bezpieczeństwa komora sterownicza powinna być zlokalizowana nad komorą poboru próbek.

Oddzielna komora elektroniki i poboru prób
Wspólna komora elektroniki i poboru próbek
Pobór prób proporcjonalny do przepływu

Ustawodawca w rozporządzeniu o wprowadzaniu ścieków do wód* nakazuje, aby wielkość pobieranej próbki ścieków wzrastała wraz ze wzrostem przepływu. Dzięki temu próbki pobierane przez autosampler są proporcjonalne do faktycznych ładunków zanieczyszczeń, a pomiary parametrów ścieków są najbardziej reprezentatywne. Optymalnie jest zastosowanie zewnętrznego urządzenia pomiarowego z którego generowany jest sygnał o aktualnej wielkości przepływu, najczęściej w popularnym formacie 4-20mA lub w postaci liczby impulsów. Sygnał zewnętrzny jest pobierany poprzez dedykowane wejście autosamplera, co umożliwia w pełni automatyczną regulację wielkości pobieranej próbki ścieków.

*Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, § 2 pkt. 1).

Dodatkowe sondy

Automatyczny próbopobierak powinien mieć możliwość rejestracji dodatkowych danych takich jak: pH i temperatura. Pozwala to na wypełnienie wymogu ustawodawcy zawartego w rozporządzeniu o wprowadzaniu ścieków do wód* o dokonywaniu pomiarów pH i temperatury w odstępach nie większych niż co dwie godziny. Optymalną sytuacją jest taka, w której wszystkie parametry mogą być mierzone jednocześnie, przy wykorzystaniu wolnych wejściowych złącz sygnałowych autosamplera. Zastosowanie jednej wielofunkcyjnej sondy pozwala zrealizować wymaganą funkcjonalność pomiarową bez blokowania wszystkich dostępnych złącz wejściowych. Zewnętrzne sondy często stanowią istotny składnik kosztów w stosunku do kosztów samego autosamplera i powinny być szacowane już na etapie zakupu próbopobieraka. Analogicznie wskazana jest ocena, czy liczba dostępnych złącz wejściowych autosamplera jest wystarczająca.

*Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, § 9.1, 3) a) oraz § 12.6, 2) a).

Miejsce zastosowania – model stacjonarny i przenośny

Autosamplery stacjonarne są zazwyczaj umieszczane na wejściu i wyjściu oczyszczalni ścieków lub stacjach zlewczych. Autosamplery przenośne wykorzystywane są do pomiarów kontrolnych w przypadku rozliczeń prowadzonych z podmiotami zewnętrznymi oraz do pomiarów tymczasowych w lokalizacjach normalnie obsługiwanych przez autosamplery stacjonarne.

Cena

Przy zakupie autosamplera należy uwzględnić koszt dodatkowych sond pomiarowych, w szczególności pH i temperatury, przewidywaną trwałość urządzenia, koszty serwisu i części zamiennych. Rozważając finansowe uzasadnienie zakupu próbopobieraka warto pamiętać, że wiele przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych dzięki zastosowaniu autosamplerów było w stanie wykryć niezgodne z umową zrzuty ścieków o dużych ładunkach zanieczyszczeń (myjnie, lakiernie, mleczarnie…). Jednorazowa opłata dodatkowa którą musiał wpłacić „truciciel” często wielokrotnie przewyższała koszt zakupu autosamplera.

Kontrola „trucicieli”

Wiele przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych ma świadomość, że do ich sieci wprowadzane są nielegalnie zrzuty ścieków o dużych ładunkach. Pomimo posiadania tej wiedzy nie są one w stanie skutecznie ustalić kto jest odpowiedzialny za pojawiające się dodatkowo zanieczyszczenia. Zrzuty dokonywane są często w godzinach nocnych, kiedy pracownicy Laboratorium nie pracują i nie mogą dokonać akredytowanego poboru próbek. Pracownicy zmianowi, teoretycznie mogliby pobrać reprezentatywną próbkę ścieków „truciciela”. Jednak pobrana przez nich próbka nie będzie elementem akredytowanego łańcucha pomiarowego. Nie może być zatem wykorzystana w sądzie jako dowód przeciw „trucicielowi”, a jedynie do wewnętrznych analiz przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego. Praktyka pokazuje, że autosampler to skuteczne narzędzie w walce z nieuczciwymi użytkownikami sieci kanalizacyjnej. Postawiony w danej lokalizacji kontrolnej próbopobierak pozwala na skuteczne pobranie próbek z zadaną częstotliwością przez całą dobę, przy zachowaniu wymogu poboru akredytowanego.

Aspekty prawne

Kto musi wykonywać akredytowane pomiary emisji w ściekach?

Obowiązek wykonywania akredytowanych pomiarów wynika z Art. 147a Ustawy Prawo Ochrony Środowiska i dotyczy wszystkich podmiotów które posiadają pozwolenie wodno-prawne.

Kiedy pomiary emisji w ściekach są akredytowane?

Pomiary są akredytowane jedynie wtedy gdy są łącznie spełnione 3 warunki:

  • akredytowany pobór,
  • akredytowane przechowanie,
  • akredytowane analizy.
Dlaczego akredytowany pomiar jest ważny?

Akredytowany pomiar jest jedynym dopuszczalnym w sytuacjach formalno-prawnych: WIOŚ, SANEPID, postępowania sądowe z podmiotami dokonającymi nielegalnych zrzutów zanieczyszczeń, kary za przekroczenia.

Co sprawia problem?
  • Przy akredytowanym poborze próbki powinny być pobierane co dwie godziny, a pracownicy laboratorium nie pracują całodobowo Pracownicy zmianowi nie mogą ich skutecznie zastąpić gdyż nie są objęci systemem jakości dotyczącym laboratorium.
  • Próbki powinny być przechowywane w trakcie pobierania w temperaturze od 0oC do 4oC. Oznacza to konieczność zastosowania aktywnego systemu chłodzenia w komorze przechowywania próbek, działającego wydajnie co najmniej 24 h. W przypadku autosamplerów przenośnych konieczne jest użycie wydajnego systemu wytwarzania chłodu, bardzo dobrej izolacji termicznej i zasilania opartego o pojemne akumulatory, z czym nie jest w stanie sobie poradzić większość producentów.

WaterSam – akredytowany pobór prób ścieków

WaterSam jest niemieckim producentem automatycznych autosamplerów (próbopobieraków) oraz stacji monitoringu kontrolnego do poboru prób wody i ścieków. Do Klientów WaterSam należą oczyszczalnie ścieków, duże fabryki i znane międzynarodowe korporacje. WaterSam jest autorem wielu nowatorskich rozwiązań w zakresie poboru prób, takich jak np. pierwszy na rynku wieloosiowy system dystrybucji próbek. WaterSam jako jedna z niewielu firm poprzez zastosowanie modułowego podejścia do zagadnień technicznych jest w stanie dostarczyć autosamplery do ścieków i wody dostosowane do specjalnych, indywidualnych wymagań Klienta.

Wszystkie autosamplery wyprodukowane przez WaterSam spełniają wymagania norm ISO 5667 oraz EN 16479 i mogą być wykorzystywane do poboru próbek w pomiarach akredytowanych.

Konstrukcja próbopobieraków

Próbopobierak do ścieków i wody
  • aż do 9 różnych systemów pobierania próbek wody i ścieków dostępnych dla autosamplerów stacjonarnych;
  • naczynie pomiarowe dla prób dostępne w wielu różnych wersjach rozmiarowych i materiałowych;
  • zawory sterowane mechanicznie lub pneumatycznie;
  • przyłącza dostępne standardowo z lewej i prawej strony obudowy, opcjonalnie także z tyłu i na dole.
Obudowy
  • stal nierdzewna 304 lub 316Ti;
  • lakierowane proszkowo (dowolny kolor z palety RAL);
  • dostępne również wersje z tworzywa;
  • wymiary obudowy dopasowane do potrzeb klienta;
  • komponenty elektryczne i elektroniczne umieszczone są w oddzielnej izolowanej elektrycznie komorze w górnej części obudowy;
  • komora przeznaczona na próby zawiera izolację termiczną;
  • podwójne uszczelnienia zapobiegające wahaniom temperatury w komorze próbek.

Dozowanie próbek 

Dozownik próbek pracuje w poziomym układzie XY i jest z powodzeniem stosowany od ponad 20 lat. Dwuosiowy system obsługi komory prób pozwala łatwo i jednocześnie precyzyjnie lokalizować i przenosić próby na całej dostępnej powierzchni. Bezpośrednie dozowanie próbek eliminuje ryzyko przypadkowego zanieczyszczenia oraz posiada następujące zalety:

  • optymalne wykorzystanie miejsca w komorze prób;
  • brak części mogących przenosić zanieczyszczenia między próbami;
  • brak naczyń pośrednich wymagających czyszczenia;
  • możliwość wykorzystania naczyń klienta;
  • niemal nieskończone możliwości konfiguracji napełniania pojemników;
  • brak potrzeby częstego wyjmowania lub przekładania naczyń dzięki łatwemu programowaniu cyklu napełnień;
  • bezproblemowe wyjmowanie pojedynczych naczyń z komory;
  • zabezpieczenie przed przemieszczaniem naczyń w trakcie przerwy w pracy autosamplera.

Dla specyficznych aplikacji istnieje możliwość przygotowania dozownika próbek działającego w trzech wymiarach, z dodatkową pionową osią działania. Ma to szczególne znaczenie w przypadku próbek w których ma miejsce odgazowywanie.

Sterowanie i oprogramowanie

Obsługa autosamplera została maksymalnie uproszczona dzięki intuicyjnemu interfejsowi użytkownika zawierającemu 24 klawisze. Trzy szare przyciski umieszczone bezpośrednio pod wyświetlaczem mogą być programowane indywidualnie zgodnie z potrzebami klienta. Przyciski oznaczone różnymi kolorami mogą być wykorzystywane do natychmiastowego startu, przerwy lub zakończenia wybranego programu. Niebieski przycisk inicjuje pobór wybranej próby. Oprogramowanie może być aktualizowane w każdej chwili dzięki możliwości podłączania zewnętrznych nośników danych przez złącze USB. Wbudowana pamięć wewnętrzna przechowuje dane o próbach i oprogramowanie sterujące, a także dane z zewnętrznych źródeł takich jak dodatkowe czujniki (przepływ, pH, temperatura, przewodność, mętność itp.). Dane te mogą być transferowane za pomocą złącza USB, protokołu TCP/IP jak również opcjonalnie przez serwer www. Nie jest wymagane żadne dodatkowe oprogramowanie komputerowe. Szereg metod komunikacji pozwala na współpracę oprogramowania autosamplerów z istniejącymi systemami.

Kompleksowe oprogramowanie PLC z jasną strukturą menu znacząco ułatwia obsługę autosamplerów i posiada następujące cechy:

  • prosty i intuicyjny układ menu z sekcją pomocy;
  • do 15 programów  pobierania próbek definiowanych przez użytkownika, które mogą być aktywowane razem i działać równolegle do siebie;
  • w standardzie pobór próbek wody i ścieków jako kombinacja funkcji czasu, objętości i innych zdarzeń; opcjonalnie również w funkcji przepływu;
  • odczyt różnych wybranych danych próbek;
  • zintegrowany serwer do wyświetlania danych online oraz uruchamiania programów;
  • komunikacja: RS-232, RS-485, TCP/IP, host USB, COM Port USB slave, Modbus RTU /ASCII, opcjonalnie ProfiBus-DP, opcjonalnie modem;
  • wbudowany rejestrator danych (karta pamięci SD 2GB, opcjonalnie do 32GB) pozwala na zapis danych z różnych źródeł jak np.: dane z pobieranych prób, dane pomiarowe z czujników dołączonych do autosamplera, dane pomiarowe z zewnętrznych czujników połączonych siecią; dane te mogą być przeglądane przez serwer WWW i pobierane z USB interfejs lub przez FTP; nie jest wymagany specjalny program komputerowy.

Sondy pomiarowe

Czujniki produkcji WaterSam mogą być podłączane bezpośrednio do sterownika PLC bez potrzeby stosowania dodatkowych transmiterów. Dzięki temu mogą być bez przeszkód stosowane z każdym modelem autosamplera WaterSam, zarówno stacjonarnym jak i przenośnym. Możliwe jest także zastosowanie czujników dostarczanych przez innych producentów. Monitorowane parametry dla próbek wody, ścieków, wody morskiej i wód powierzchniowych:

  • pH (od 0 do 14);
  • potencjał redox (od -1000 do +1000 mV);
  • temperatura (od 0°C do +50°C);
  • przewodność (pomiar za pomocą 4 elektrod od 0 do 200 mS/cm);
  • przewodność indukcyjna (brak czułości na kurz pomiar od 0 do 100 mS/cm)
  • mętność (czujnik optyczny o niskim zużyciu energii pomiar od 0 do 4000 NTU lub od 0 do 4500 mg/l);
  • rozpuszczony tlen (czujnik optyczny, budowa wykonana ze stali nierdzewnej 316L lub tytanu, pomiar od 0 do 200 mg/l; 0 do 20 ppm; 0 do 200% nasycenia);
  • inne wg życzenia Klienta.

Wybrane modele autosamplerów

Autosampler WS 312 – stacjonarny i mobilny

WS 312 to kompaktowy automat stacjonarny lub przewoźny o dużej funkcjonalności. WS 312 to najmniejszy próbopobierak do ścieków i wody polecanym do zastosowań na zewnątrz i w pomieszczeniach. Pomimo mniejszych rozmiarów obsługuje większość funkcji takich jak większy model WS 316 posiadając następujące zalety:

  • obudowa ze stali nierdzewnej włącznie z daszkiem, wyposażona w panelowe drzwiczki z okienkiem na panel PLC jako standard (szafka posiada kompletną izolację termiczną i dostępna jest w różnych wersjach kolorystycznych);
  • trzy oddzielne komory w górnej części obudowy przeznaczone są na komponenty elektroniczne, elektryczne i agregat chłodzący;
  • próżniowy system dozowania próbek wody i ścieków charakteryzuje się maksymalną powtarzalnością objętościową (opcjonalnie dostępne inne systemy dozowania);
  • naczynie odmierzające próby zlokalizowane jest w izolowanej termicznie komorze odpornej na mróz jak również na wysokie temperatury;
  • temperatura komory przechowywania próbek posiada regulacje temperatury za pomocą panelu PLC (ustawienie do +3°C);
  • osiowy system dozowania prób pozwalający na bezpośrednie napełnianie naczyń bez ryzyka przenoszenia śladowych zanieczyszczeń z poprzednich prób (do 24 jedno litrowych naczyń);
  • możliwość instalacji dodatkowego wyposażenia wg życzenia Klienta.
Dane techniczne
Zastosowaniena zewnątrz i w pomieszczeniach, stacjonarny lub przewoźny
Temperaturaod -25°C do 42°C
Obudowastal nierdzewna 304 lub 316Ti z możliwością lakierowania proszkowo (paleta RAL); tworzywo (odporne na promienie UV)
System dozowania próbstandard: system dozowania próżniowego VAC lub inne systemy zgodne z wymogami klienta
Wysokość podnoszeniamaksymalnie 8m/30m*
Przyłącze węża do poborulewa i prawa strona lub opcjonalnie dolna część obudowy
Chłodzenie próbregulowane do +3°C
Autosampler WS 316 – stacjonarny

WS 316 to najbardziej wszechstronny autosampler. Duża przestrzeń pozwala na wiele możliwości rozbudowy. Ten automat do poboru próbek wody i ścieków może być dostosowany do indywidualnych wymagań, a nawet wręcz rozbudowany do roli stacji monitorującej. Próbopobierak ten umożliwia korzystanie z pełnej różnorodności systemów pobierania prób, opcji oprogramowania i możliwości komunikacji. Posiada następujące cechy:

  • solidna obudowa wykonana ze stali nierdzewnej włącznie z daszkiem; szafka posiada kompletną izolację termiczną i jest dostępna jest w różnych wersjach;
  • umożliwia zastosowanie każdego systemu pobierania prób opracowanego przez WaterSam łącznie z podwójnym próbopobierakiem;
  • możliwość instalacji dodatkowego wyposażenia pozwalającego na pracę w nietypowych warunkach lub z nietypowymi próbami;
  • naczynie odmierzające próby zlokalizowane w izolowanej termicznie komorze odpornej na mróz oraz na wysokie temperatury;
  • temperatura komory przechowywania prób z regulacją temperatury za pomocą panelu PLC (regulacja od -25°C do +42°C, opcjonalnie od -40°C do +55°C);
  • osiowy system dozowania próbek pozwalający na bezpośrednie napełnianie naczyń, bez ryzyka przenoszenia śladowych zanieczyszczeń z poprzednich prób (do 49 szt. jedno litrowych naczyń, lub 64 szt. 350 ml);
  • dostępny również jako autosampler mrożący.
Dane techniczne
Zastosowaniena zewnątrz i w pomieszczeniach
Temperaturaod -25°C do 42°C opcjonalnie od -40°C do +55°C
Obudowastal nierdzewna 304 lub 316Ti z możliwością lakierowania proszkowo (paleta RAL); tworzywo (odporne na promienie UV)
System dozowania próbstandard: system dozowania próżniowego VAC lub inne systemy zgodne z wymogami klienta
Wysokość podnoszeniamaksymalnie 8m/30m*
Przyłącze węża do poborulewa i prawa strona lub opcjonalnie dolna część obudowy
Chłodzenie próbregulowane do +3°C
Automat do poboru prób wody i ścieków
Autosampler WS 316SE – samoopróżniający i czyszczący

WS 316SE to stacjonarny autosampler posiadający automatyczne opróżnianie i czyszczenie. Jest idealnym rozwiązaniem dla zdalnego pobierania prób. Nie ma potrzeby wyjmowania zestawów naczyń z próbami, ponieważ naczynia są automatycznie opróżniane i czyszczone po każdorazowym cyklu. Opcjonalnie, istnieje możliwość wysyłania wiadomości dotyczących uwag o próbach lub innych zdarzeń. WS 316SE posiada następujące cechy:

  • system bezpośredniego dozowania dla 2-24 naczyń, wykluczający możliwość przenoszenia śladowych zanieczyszczeń między próbami;
  • dodatkowy pojemnik na próby o zwiększonej pojemności;
  • wysuwana taca do konwencjonalnego wyciągania naczyń z próbami;
  • próby są uzyskiwane po naciśnięciu przycisku, przepływ z naczynia bezpośrednio do pojemnika z próbami, zmniejszenie ilości połączeń między naczyniami eliminuje możliwość dostania się zanieczyszczeń z jednej próby do drugiej;
  • opcjonalne zamykane drzwi z okienkiem umożliwiającym kontrolę procesu,
  • opcjonalnie monitoring napełniania naczyń.
Dane techniczne
Zastosowaniena zewnątrz i w pomieszczeniach
Temperaturaod -25°C do 42°C opcjonalnie od -40°C do +55°C
Obudowastal nierdzewna 304 lub 316Ti z możliwością lakierowania proszkowo (paleta RAL); tworzywo (odporne na promienie UV)
System dozowania próbstandard: system dozowania próżniowego VAC lub inne systemy zgodne z wymogami klienta
Wysokość podnoszeniamaksymalnie 8m/30m*
Przyłącze węża do poborulewa i prawa strona lub opcjonalnie dolna część obudowy
Chłodzenie próbregulowane do +3°C
WS Porti – autosampler przenośny

WS Porti jest przenośnym próbopobierakiem z zasilaniem akumulatorowym umożliwiającym pobieranie próbek wody i ścieków w terenie, bez dostępu do zasilania sieciowego. Jest to automat do pobor prób łączący mobilność z najwyższą jakością WaterSam. Transport sprzętu ułatwia jego modułowa budowa. Sampler posiada następujące cechy:

  • sterownik i części elektryczne są zlokalizowane w części obudowy izolowanej w stopniu IP65;
  • najwyższej jakości system próżniowego pobierania próbek wody i ścieków zapewnia znakomitą powtarzalność objętościową;
  • możliwość poboru prób z głębokości maksymalnie 7 m, a z dodatkowym wyposażeniem nawet do 30 m;
  • możliwość podłączenia różnorodnych czujników zewnętrznych;
  • solidna obudowa komory prób wykonana ze stali nierdzewnej;
  • niskie zużycie energii w trybie uśpienia;
  • dostępność różnych wersji wyposażenia komory przechowywania prób: z chłodzeniem aktywnym (sprężarka) lub pasywnym (moduły chłodzące), łatwe przełączanie miedzy różnymi jednostkami;
  • możliwość podłączenia sprężarki do zasilania 12V DC (samochodowe gniazdo zapalniczki) w celu zapewnienia chłodzenia próbek podczas transportu;
  • po zakupie drugiej chłodziarki lub pojemnika transportowego próbki mogą być przewożone do laboratorium podczas gdy próbopobierak obsługuje następny zestaw próbek.
Dane techniczne
Zastosowaniena zewnątrz i w pomieszczeniach
Temperaturaod 0°C do 42°C opcjonalnie od -40°C do +55°C
Obudowastal nierdzewna 304 lub 316Ti z możliwością lakierowania proszkowo (paleta RAL); tworzywo (odporne na promienie UV)
System dozowania próbstandard: system dozowania próżniowego VAC lub inne systemy zgodne z wymogami klienta
Wysokość podnoszeniamaksymalnie 7m/30m*
Przyłącze węża do poborulewa i prawa strona lub opcjonalnie dolna część obudowy
Chłodzenie próbregulowane od -18°C do +10°C
WS 316 EX – autosampler z komorą prób dostosowaną do substancji wybuchowych

W przemyśle chemicznym, niektóre materiały poddawane próbom mogą zawierać związki chemiczne zakwalifikowane do substancji wybuchowych. W przypadku takich zastosowań wymagane jest zastosowanie środków ograniczających ryzyko zapłonu podczas pracy próbopobieraka. Model WS 316 EX został zaprojektowany właśnie do tego typu zastosowań. Został on wyposażony w komorę przechowywania prób izolowaną zgodnie ze standardem ATEX Ex Zone 2. Tak jak w przypadku innych automatów do poboru prób, próbki są przechowywane w ustalonej wcześniej temperaturze. Znaczna oszczędność kosztów oraz zalety jakościowe w porównaniu do autosamplerów z pełnym certyfikatem dostosowania do materiałów wybuchowych sprawiły, że WS 316 EX jest wybierany przez wielu Klientów

SSC – szafka do przechowywania prób

Celem zastosowania szafki jest zwiększenie pojemności magazynu próbek. Dzięki swej solidnej konstrukcji oraz możliwościom termostatycznym, szafka do przechowywania prób produkcji WaterSam jest idealnym miejscem do przechowywania prób po wyjęciu ich z autosamplera. Szafka może być zastosowana zarówno wewnątrz pomieszczeń jak również na terenach otwartych w zakresie temperatur od -25°C do + 42°C.

WS 98 – autosampler naścienny

WS 98 jest autosamplerem dzięki któremu jesteśmy w stanie zaoszczędzić najwięcej miejsca nie tracąc nic z funkcjonalności pełnowartościowego automatu stacjonarnego. Zaprojektowany do zastosowania w miejscach, gdzie nie ma potrzeby użycia dodatkowego chłodzenia próbek. Może służyć także jako element większych systemów w połączeniu z urządzeniami innych producentów. Próbopobierak posiada następujące cechy techniczne:

  • standardowo wyposażony w obudowę z wysokojakościowej stali nierdzewnej 316Ti;
  • opcjonalne zastosowanie osiowego dozownika umożliwia precyzyjne wykorzystanie wielu nietypowych kombinacji naczyń, także z opcją przemywania ich czystą wodą;
  • możliwość zastosowania zwykłej chłodziarki do przechowywania zbiorczych próbek;
  • użyteczny do rozszerzania możliwości starszych modeli autosamplerów;
  • łatwy montaż na ścianie lub na dodatkowym stelażu;
  • dostępny także w połączeniu z przechowywaniem mrożonych próbek;
  • wraz z dodatkowym stelażem i dozownikiem osiowym kombinacje naczyń są identyczne jak dla autosamplerów stacjonarnych WS 316 oraz WS 316 SR.
ASP – automatyczne zachowywanie prób – stabilizacja prób na potrzeby przemysłu petrochemicznego

Ten model autosamplera został stworzony na potrzeby Klienta z branży petrochemicznej i jedną z jego głównych cech jest możliwość stabilizacji chemicznej prób z wykorzystaniem kwasów i azotu.

W celu zapewnienia odpowiedniego dawkowania dodatków chemicznych nie ma możliwości odgórnego zaprogramowania dawek, lecz każda analizowana próba jest traktowana w sposób indywidualny. Odpowiednie ilości kwasu są dawkowane za pomocą pomp dozujących o wysokiej precyzji.

SA – pobieranie prób materiałów ściernych

Specjalnie zaprojektowany system do poboru prób kwarcu-kaolinitu. Dzięki zastosowaniu systemu WS INLINEcut, próbopobierak jest wykorzystywany do pobierania prób zawierających cząsteczki materiałów ściernych. Próby są pobierane bezpośrednio z instalacji technologicznej za pomocą WS INLINEcut bez użycia żadnego dodatkowego medium.

Inne autosamplery i urządzenia – techniczne informacje na życzenie

WS 316SR – autosampler samopłuczący

MS – stacja monitorująca
WS 316GS – duża stacja monitorująca
MS – pobieranie prób na morzu
SVS –  pobieranie prób substancji lotnych

Systemy pobierania prób

VAC – pobór prób w warunkach obniżonego ciśnienia

Standardowy system pobierania próbek stosowany w autosamplerach WaterSam oparty na zasadzie podciśnienia, oferujący wiele korzyści takich jak: brak potrzeby kalibracji objętości prób po czyszczeniu, wysoka powtarzalność, brak podzespołów wymagających częstej wymiany (np. wąż pompy perystaltycznej), naczynie pomiarowe ze szkła.

VAR-B – pobór prób w warunkach obniżonego ciśnienia

System do pobierania prób w trybie proporcjonalnie do przepływu oparty na zasadzie podciśnienia, jak również oferujący bezkontaktowe odmierzanie objętości. Ta ostatnia cecha sprawia, że jest on szczególnie użyteczny w przypadku wyjątkowo zanieczyszczonego medium. Główne cechy systemu to: szybkie odmierzanie objętości, zminimalizowana sedymentacja osadów w naczyniu pomiarowym, ograniczona maksymalna objętość, jaka może zostać pobrana, brak elektrod do czyszczenia, proste przełączanie ustalonych objętość.

VAR- E – pobór prób w warunkach obniżonego ciśnienia

System pobierania prób w trybie proporcjonalnie do przepływu, wykorzystujący zasadę opracowaną przez WaterSam do odmierzania objętości próbek. Odporny i jednocześnie ekonomiczny, posiada proste przełączanie ustalonych objętości i naczynie pomiarowe ze szkła borokrzemowego.

Pompa perystaltyczna – pobór prób w warunkach obniżonego ciśnienia

Jest to typ pompy wyporowej, w której ciecz jest przepychana przez elastyczny przewód za pomocą wirnika z krzywkami przesuwającego się po przewodzie. Jest to dobre narzędzie do punktowego pobierania próbek o dużej objętości.

FMWW – pobór prób w warunkach ciśnieniowych

System FMMW opiera się na ciągłym przepływie medium poddawanego badaniu przez naczynie pomiarowe. Opcjonalnie, przepływ może być zatrzymany na okres pomiędzy pobieraniem prób. W momencie pobierania próby przepływ zostaje przerwany i określona objętość medium jest odmierzana. System posiada największą powtarzalność i naczynie pomiarowe ze szkła borokrzemowego.

PRF – pobór prób w warunkach ciśnieniowych

Wersja PRF funkcjonuje bez udziału elektrod i dzięki temu jest idealna dla mediów o niskiej przewodności lub mediów o właściwościach sprzyjających korozji. System posiada największa powtarzalność i naczynie pomiarowe ze szkła borokrzemowego. Opcjonalnie umożliwia zróżnicowanie odmierzanej objętości dla pobierania prób proporcjonalnie do przepływu.

VAC Z ZAWOREM – pobór prób w warunkach ciśnieniowych

System bazujący na standardowym systemie próżniowym VAC wyposażony jest w dodatkowy zawór izolujący sampler od linii lub naczynia pod zwiększonym ciśnieniem. Oferuje te same zalety, co system VAC dodatkowo nie wymaga kalibracji objętości prób po czyszczeniu, posiada wysoką powtarzalność i naczynie pomiarowe ze szkła borokrzemowego. W systemie brak jest podzespołów wymagających częstej wymiany (np. wąż pompy perystaltycznej).

VAC INLINEVENT – pobór prób w warunkach ciśnieniowych

System WS INLINEVENT został zaprojektowany do poboru prób z instalacji pracujących pod zwiększonym ciśnieniem i może funkcjonować zarówno ze stałym przepływem medium, jak i przepływem przerywanym pomiędzy pobieraniem prób.

WS INLINECUT – pobór prób w warunkach ciśnieniowych

System WS INLINECUT jest montowany bezpośrednio w instalacji z medium i działa wyłącznie na zasadzie pneumatyki. Standardowo jest kontrolowany przez sterownik PLC dostarczany przez WaterSam, ale istnieje również możliwość integracji z dotychczasowo istniejącym systemem sterowania. Możliwa jest również obsługa za pomocą przełącznika pneumatycznego, wtedy nie jest wymagany żaden elektroniczny sterownik.

Podwójne systemy pobierania prób – dwa autosamplery w jednym

Wszystkie systemy pobierania prób mogą być zdublowane, co oznacza, że jeśli odległość między punktami poboru prób jest niewielka, to próby z obu źródeł mogą być pobrane przez jeden sampler. Nawet dwa zupełnie różne systemy pobierania prób z dwóch mogą być zastosowane razem. W takim przypadku dwie oczywiście dwie instalacje próbopobieraka są zupełnie rozdzielone, co zapobiega możliwości przenoszenia śladów zanieczyszczeń między próbkami.

WS VACUPRESS – pobieranie prób z dużych głębokości

W połączeniu ze standardowym próżniowym systemem pobierania prób, WS VacuPress jest używany do pozyskiwania próbek z głębokości niedostępnych dla zwykłych systemów pobierania.

Pobór próbek proporcjonalnie do czasu

CTCV: stały przedział czasu, stała objętość próbki. Najbardziej popularny moduł pobierania próbek, pojedyncze próbki pobierane są w regularnych odstępach czasu.

Pobór próbek proporcjonalnie do objętości

CVVT: stała objętość próbki, różny czas poboru. Próbo pobieranie oparte na sygnale wejściowym przepływomierza, ze stałą objętością próbki, ale przedział czasowy pomiędzy pobieraniem próbek proporcjonalny do przepływu. Jest także możliwa kombinacja układu prób opierania do objętości i  czasu, dla umiarkowanych ekstremalnych wahań i zapobiega pobraniu dwóch próbek zbyt blisko razem (zbyt duży przepływ), albo zbyt daleko od siebie (bardzo niski przepływ).

Pobór próbek proporcjonalnie do przepływu

CTVV : stały czas, zmienna objętość. Pobieranie próbek oparte na sygnale wejściowym z przepływomierza ze stałym  przedziałem czasowym pomiędzy pobieraniem próbek, ale objętością próbki zmieniającą się w zależności do przepływu. Pobór próbki jest reprezentatywny, jeśli ilość przepływu i jego jakość zmienia się wahadłowo. W pewnych regionach taki model prób pobierania jest wymagany.

Punktowe pobieranie próbek

Pobór próby oparty jest na sygnale z urządzenia pomiarowego np. sondy pH. Tak długo jak jest określony punkt próbka jest pobierana, w zależności od ustawień programu.

Wybrane referencje

ZGK Góra Kalwaria Polska, MPWiK Warszawa Polska, Veolia Polska, StoraEnsoOstrołęka Doehler Kozietuły  Wodociągi Miejskie w Radomiu OŚ Warta Częstochowa  Grodzisk Mazowiecki

ABB Elemac Co. Ltd. Saudi Arabia, Alpro  Belgium, AYSA S.A. Argentina, BASF Company Germany, Bayer AG Germany, Bel Leerdammer BV Netherlands, Biotec Pharmacon ASA Norway, BudapestCity Hungary, Coca-Cola Company Netherlands, Daimler AG Germany, Evonik Degussa Antwerpen NV Belgium, Fujifilm Netherlands, Heineken NV Netherlands, Herlev Hospital Denmark, Hong KongCity China, Lindt & Sprüngli SAS France, Lisbon City Portugal, Macfarlan Smith Ltd. Scotland, MerckKGaA Germany, Midor AG Switzerland, Neste Oy Finland, Paris Charles de Gaulle Airport France, Qingdao City China, REC Tuas Singapore, Samsung Co. Ltd. South Korea, Sandvik AB Sweden, Santiago City Chile, Seoul City South Korea, Siemens AG Germany, Syndial Priolo Italy, Tartu University Estonia, Tenix Pty Ltd. Australia, Thanh JSC Vietnam, TEVA Pharmaceutical Ltd. Israel, Vienna City Austria, Zurich Airport Switzerland ,